Programs 19-20

Programs 19-20

Haydn – OPUS 20

In 2019 en 2020 staat niet slechts één meesterwerk centraal. In plaats daarvan kiest Dudok Quartet Amsterdam ervoor om alle strijkkwartetten opus 20 van Joseph Haydn in het zonnetje te zetten. Met deze zes meesterwerken zette Haydn de toon voor alle strijkkwartetten die daarna gecomponeerd zouden worden, tot op de dag van vandaag.

Dudok Quartet Amsterdam brengt met OPUS 20 een ode aan de Verlichting met programma’s die alle dramatische, menselijke en retorische uithoeken van de podiumkunst verkennen. Haydn was de veertig al gepasseerd toen hij deze reeks strijkkwartetten schreef. Schubert en Mozart zouden die leeftijd nooit halen, Beethoven had op veertigjarige leeftijd al tien van zijn zestien grote kwartetten geschreven. Als Haydn na het schrijven van deze set was overleden, dan hadden we met veel respect over ‘de late Haydn’ gesproken. Opus 20 vormde echter slechts het begin. In dit zestal presenteerde hij, als eerste componist ooit, het strijkkwartet als groots medium.

Programma I Sturm und Drang
Haydns directe erfgenamen

  • J. Haydn – Strijkkwartet opus 20 nr. 3 in G klein
  • W.A. Mozart – Strijkkwartet KV 428 in Es groot
  • J. Brahms – Strijkkwartet opus 51 nr. 1 in C klein

    OF
  • J. Brahms – Klarinetkwintet opus 115 in b-klein m.m.v. Annelien van Wauwe

Hoewel Haydn, Mozart en Brahms alle drie bekend staan als ambachtelijk verantwoorde toondichters, overstijgt hun muziek in dit programma het handwerk en presenteren ze elk het humanistische gedachtegoed van hun tijd. Haydn laat in zijn kwartet in G-klein horen wat menselijk drama is en bij Brahms staat het noodlot centraal, terwijl Mozart juist de kracht van de verlichte mens, de alleskunner, verklankt. Mozart bewierookte de kracht van de menselijke geest in het algemeen, en die van Haydn in het bijzonder, in zijn antwoord op de kwartetten van Haydn. Schijnbaar moeiteloos stak hij Haydns compositorische hoogstandjes naar de kroon. Brahms daarentegen worstelde eindeloos met de perfectie waaraan een strijkkwartet van zijn hand moest voldoen. De componist-musicoloog was in het bezit van het handschrift van Haydns strijkkwartet in G-klein. Hij had zo’n grenzeloze bewondering voor Haydn en Mozart dat hij geen enkele poging om een strijkkwartet te schrijven goed genoeg vond. Gelukkig belandde zijn strijkkwartet in C-klein niet zoals voorgaande kwartetten in het haardvuur, en liet hij zien een meer dan waardige erfgenaam te zijn van zijn leermeesters.

In de uitgebreide versie van dit programma bundelen we onze krachten met klarinettiste Annelien van Wauwe, net als het Dudok Quartet Amsterdam ontvanger van de Borletti-Buitoni Trust Award 2018.

Programma II Folk prodigies
Haydn & Ligeti en Vigh

  • J. Haydn – selectie uit de strijkkwartetten opus 20
  • G. Ligeti – Strijkkwartet nr. 1 “Métamorphoses Nocturnes”
  • P. Vigh – Bagatellen wereldpremière

Dit avontuurlijke programma draait om Hongarije en drie componisten die een band met dat land hebben: Haydn, Ligeti en de jonge Nederlands-Hongaarse componist Peter Vigh. Haydn componeerde zijn opus 20-kwartetten in Fertöd, toen hij in dienst was aan het hof van vorst Esterházy. György Ligeti schreef zijn eerste strijkkwartet terwijl hij nog in Hongarije woonde. Het stuk zit vol met hints naar de Hongaarse cultuur, maar ook met steken onder water naar het communistische regime. Peter Vigh verenigt in zijn Bagatellen het geluid van zijn voorgangers van Haydn tot Ligeti met een zeer oorspronkelijke klankwereld. Dudok Quartet Amsterdam laat drie generaties componisten met elkaar in gesprek gaan.

Programma III Dark ages
Haydn en de vroege 20e eeuw

  • J. Haydn – Strijkkwartet opus 20 nr. 5 in F klein
  • K.A. Hartmann – Strijkkwartet nr. 1 “Carillon”
  • Anton Webern – Strijkkwartet opus 28 en Langsamer Satz für streichquartett

Haydns kwartet in F-klein is een emotioneel zeer intens werk. De omstandigheden waaronder hij leefde waren allesbehalve makkelijk. Slot Esterhazy was gebouwd in een moerasgebied, het was er vochtig en koud. Bewoners, ook Haydn zelf, waren maandenlang ver van huis en werden geplaagd door ziektes en depressies. Het gedachtegoed van de Verlichting leek doorgaans ver weg.
Twee eeuwen later leefden Anton Webern en Karl Amadeus Hartmann in een wereld waarin het fascisme alles en iedereen overheerste. Beide componisten werden als ‘entartet’ bestempeld. Hun composities stonden op de zwarte lijst. Desondanks bezocht Hartmann Webern in 1941 om bij hem te studeren. Waar Webern hyperemotionele muziek componeerde binnen de kaders van de twaalftoonstechniek, verwees de intuïtieve Hartmann veel letterlijker naar de verschrikkingen van zijn tijd.

Programma IV Dudoks Fundamental
OPUS 20 in 2020

  • J. Haydn – Strijkkwartet opus 20 nr. 1 in Es groot
  • J. Haydn – Strijkkwartet opus 20 nr. 2 in C groot
  • J. Haydn – Strijkkwartet opus 20 nr. 3 in G klein
  • J. Haydn – Strijkkwartet opus 20 nr. 4 in D groot
  • J. Haydn – Strijkkwartet opus 20 nr. 5 in F klein
  • J. Haydn – Strijkkwartet opus 20 nr. 6 in A groot

Tijdens dit concert presenteert Dudok Quartet Amsterdam zes strijkkwartetten op één middag of avond, die samen een doorlopend verhaal vertellen. Een ode aan de Verlichting met een programma dat alle dramatische, menselijke en retorische uithoeken van de podiumkunst verkent. Dit programma vormt een meer dan twee uur durende reis. Als eerste strijkkwartet biedt Dudok Quartet Amsterdam deze set aan als compleet concertprogramma.

Overig repertoire 2019-2020

Naast het hierboven genoemde repertoire speelt het Dudok Quartet Amsterdam op speciaal verzoek ook Beethovens strijkkwartet opus 18 nr. 6 en het strijkkwartet van Ravel. Het Dudok Quartet Amsterdam biedt voor het seizoen 2019-2020 ook bijzondere coproducties aan. Klik op de links voor meer informatie over deze programma’s. 

Het eerste programma is een samenwerking met Michaela Riener (sopraan) en Erik Bosgraaf (blokfluit). In The rape of Artemisia wordt het gruwelijke #metoo-verhaal van de 17e-eeuwse schilderes Artemisia Gentileschi naar het nu gehaald in twee wereldpremières, geschreven door Josephine Stephenson en Antti Auvinen. Deze muziek wordt afgewisseld met muziek uit de tijd van Artemisia.

Daarnaast biedt het Dudok Quartet Amsterdam in samenwerking met jazz-based duo Up Close een programma aan dat de stilistische grenzen van de kamermuziek opzoekt. Het resultaat is kamer-brede muziek waarbij elke noot telt, in het cross-over project Cloud Chamber.

Ten slotte werkt het Dudok Quartet Amsterdam mee aan de reprise van het programma Much ado about a Menuet van pianiste Daria van den Bercken en speelt het kwartet met viool-piano-duo Noé Inui & Vassilis Varvaresos het romantische concert voor viool, piano en strijkkwartet van Chausson.

Een volledig overzicht van het repertoire van Dudok Quartet Amsterdam is beschikbaar op aanvraag, over de invulling van een specifiek concert kan overlegd worden.